Geplaatst op

Hoe kan ik het verleden loslaten voor innerlijke rust?

Hoe kan ik het verleden loslaten, is een vraag die ik regelmatig hoor. In deze blog beschrijf ik aan de hand van een praktijkvoorbeeld hoe een oude pijn je overlevingsmechanisme in gang zet, je gedrag én voelen kan beïnvloeden. Wat de effecten daarvan zijn, hoe je het verleden los kan laten en wat dat je oplevert. Aan het eind vind je een oefening die je helpt om in 3 stappen los te komen van onprettige gevoelens zodat je meer innerlijke rust ervaart.

‘Huilebalk’

Alleen al bij het horen van het woord verstijven haar spieren, kan ze niet meer denken, laat staan nog een woord uitbrengen en begint ze te huilen. Boos loopt ze weg. In haar hoofd ontstaat direct een druk gepraat: ‘Nou doe je het weer. Houd daar nou eens mee op. Het is al zo lang geleden. Leef verder.’
Pas later wist ze hoe ze had willen reageren. Ze had willen zeggen hoe verdrietig ze is als ze dat woord hoort, omdat het zulke nare gevoelens omhoog haalt. Dat ze graag met respect behandeld wil worden.
Ze is gepest vroeger. Daardoor moest ze vaak huilen op school. Ze had behoefte aan bescherming en veiligheid, maar wat de meester deed was het woord ‘huilebalk’ op een stuk hout schilderen en die ging in de vitrinekast. Als ze een week niet gehuild zou hebben mocht hij de kast uit. Zover is het nooit gekomen…
Het verdriet van het kleine meisje was zó groot dat het nooit helemaal gevoeld is. De overtuigingen ‘je doet niet toe’, ‘je bent niet goed genoeg’ en ‘mensen zijn niet te vertrouwen’, kleuren haar leven en gedrag.

Overlevingsstrategie

Ik spreek regelmatig vrouwen in de praktijk die veel in hun hoofd zitten. Ze beschouwen hun lichaam als een onveilige plek en zijn daar dan ook niet aanwezig, zijn het contact ermee verloren door iets moeilijks wat ze meegemaakt hebben. Scheiding van lichaam en geest zorgt altijd voor problemen, bijvoorbeeld omdat je je grenzen niet voelt of chronische fysieke ongemakken hebt gekregen. 
Het patroon is vaak vroeg in hun jeugd ontstaan, door een opmerking, een gevaarlijke situatie of een onvervulde behoefte. Klein of groot trauma, het heeft impact gehad. Om maar niet te hoeven voelen zijn ze in hun hoofd gaan zitten. Toen was dat een overlevingsstrategie, die nu niet meer dient. Deze vrouwen komen op den duur in de knoop met zichzelf. De vraag: ‘Hoe kan ik het verleden loslaten’ is dus vaak relevant, aan de orde en een goede ingang om mee aan het werk te gaan. 
Als er in je volwassen leven iets gebeurt wat overeenkomst vertoont met de gebeurtenis van vroeger, die te verpletterend was voor het kind om volledig tot het bewustzijn door te laten dringen, wordt je overlevingssysteem geactiveerd en er zijn drie keuzes: vluchten, vechten of bevriezen. Het uit zich in boosheid, stress, angst, niet voelen of denken dat je niet deugt. Ingeborgh Bosch (Wikipedia opent in een nieuw venster) geeft aan dat hierdoor de waarneming van de volwassen realiteit ingrijpend verandert en je het gevoel kwijt raakt een keuze te hebben, dat je onafhankelijk bent en dat alles tijdelijk is.
Mogelijke effecten hiervan:

  • gebrek aan zelfvertrouwen
  • gebrek aan energie
  • conflicten met je omgeving
  • gevoel veel te moeten
  • uitstelgedrag
  • het vermijden van verantwoordelijkheid
  • uitputting (burn out)

Onbewust word je aangestuurd door een primitief reageren vanuit een oude overlevingsstrategie. Hierdoor blijf je een gevangene van het verleden. Vanuit die primitieve reactie zeg of doe je dingen (niet) waar je later spijt van hebt. Je bent niet vrij om je reactie te kiezen op een bewust niveau en waarschijnlijk herken je jezelf soms niet terug of veroordeel je jezelf ervoor. 

Het verleden moet jou loslaten

Je omgeving ‘adviseert’ je in één zin: ‘Laat het toch los!’. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan en niemand vertelt je erbij hoe je dat kunt doen. Je kunt het verleden namelijk niet loslaten. Al je ervaringen draag je mee in je celgeheugen en het vormt je gedrag. Candace Pert ( Wikipedia opent in een nieuw venster) legt dat in haar Nobelprijs genomineerde boek ’Molecules of Emotion’ uit. Ze beschrijft hoe emoties ons lichaam beïnvloeden tot op celniveau. Als trauma’s en negatieve emoties niet verwerkt worden, worden ze fysiek opgeslagen als celgeheugen. Hierdoor voorkomen ze dat deze cellen deel uitmaken van de constante (chemische) communicatie die plaatsvindt in het lichaam. Deze celherinneringen sluiten de cellen af en de effecten zijn fysiek en emotioneel, jaren nadat de gebeurtenis origineel plaatsvond, nog zicht- en voelbaar. 
Je celgeheugen gedraagt zich dus als een soort SD kaart waar alle herinneringen, gekoppeld aan bijbehorende emoties, opgeslagen liggen. In dit geval triggert het woord ‘huilebalk’ dus iedere keer die oude pijn die opgeslagen is als celherinnering.
Herinneringen blijven intact, maar je kunt de gekoppelde gevoelens en emoties (je celgeheugen) veranderen. Als de lading, de pijn, daarvan minder wordt, dan kan het verleden jou loslaten en daar krijg je iets moois voor terug. 

Verleden loslaten voor innerlijke rust
Foto: Unsplash

Het verleden verwerken voor innerlijke rust

Voelen is de weg naar heling en genezing. Terugkomen en thuiskomen in jezelf en in je lichaam.
Door de pijn op te zoeken, te doorvoelen, kan het verleden jou loslaten. Hoe eng dat ook is. Niet terug naar het verhaal, maar wel naar het gevoel dat ermee gepaard gaat. Het is een liefdevolle daad om jezelf niet langer pijn te doen, jezelf te bevrijden van het verleden.
Het verleden is als een doosje dat je dicht houdt. Je kunt angstig zijn om het dekseltje op te tillen. Ik hoor het wel vaker: ik ben bang voor wat er allemaal los komt als ik in mijn verleden duik. Maar het alternatief is niet rooskleurig. Het gaat je namelijk steeds meer kracht kosten om de deksel op het doosje te houden en als het er dan onverwachts vanaf vliegt, dan lijkt het wel een vulkaanuitbarsting, zo krachtig en intens spat het in je gezicht. Het geeft een zwaarder effect dan dat je in een eerder stadium onder het dekseltje gekeken had. 
Daar is zeker moed voor nodig. Het is een hele menselijke neiging om je weg te bewegen van pijn, maar het lost niets op. Je onbewuste, donkere delen, ontkennen en wegdrukken kost veel energie en het ontkracht je. Het verleden verwerken levert je innerlijke rust, kracht en energie op.  

Verleden loslaten in de praktijk

Ze ligt gekleed op tafel terwijl ik haar met woorden en zachte aanraking in ontspanning breng. ‘Ik vind het erg spannend’, zegt ze. Ik stel haar gerust en vertel dat haar lichaam oneindig wijs is en precies weet wat ze aankan. Dat we het op haar tempo doen. Dat we het verdriet opzoeken maar dat het in stapjes mag en ze haar aandacht alleen op haar lichaamssensaties hoeft te richten. Welke emotie komt er nu op dit moment naar voren als ze terug denkt aan de situatie.

Het verhaal is ondergeschikt en ze hoeft het niet te herleven. Ze durft er naar toe te gaan voelt een zware, donkere laag onder in haar buik. Als ze goed voelt, lijkt het wel een harde laag asfalt. Tegelijkertijd ontstaat er verdriet. Dat voelt als een strakke band om haar hart. Het klemt zo hard dat het pijn doet. Ze huilt, maar blijft dapper doorvoelen, zodat de pijn in beweging kan komen en haar los kan laten. Net als eb en vloed: de golf zwelt aan, komt op, en als je erbij blijft, dan ebt het ook weer weg. Nu er ruimte is voor het verdriet begint de energie weer te stromen en kunnen we verder met de behandeling.

Aan het eind van de sessie komt ze opgelucht van tafel. Ze is moe, er is een hoop gebeurd en het lichaam heeft gevoelens doorvoeld. Van binnen is er iets verschoven, heeft vastgezette energie zich los gemaakt en het geeft haar een energiek, licht en krachtig gevoel. Oude, belemmerende overtuigingen hebben plaatsgemaakt voor nieuwe, bekrachtigende zinnen. Het woord ‘huilebalk’ begint de zware lading te verliezen. Het verleden gaat haar stapje voor stapje loslaten en zal niet meer haar heden en toekomst bepalen. Dat geeft innerlijke rust en vrijheid.

Oefening: verleden loslaten in 5 stappen

Met deze oefening doorvoel je in 5 stappen onprettige gevoelens uit het verleden, zodat het jou los kan laten. Je ervaart meer innerlijke rust en vrijheid.

Wil je door deze oefening heen geleid worden? Vraag dan de bijbehorende gratis audio aan.

Ga lekker zitten of liggen en zorg dat je niet gestoord kunt worden.

Ga, als je ontspannen bent, in gedachten terug naar de situatie waarin je de emotie ervaarde. Waarschijnlijk merkte je iets als angst, stress, verdriet, woede, irritatie enzovoorts. Deze emotie geeft een reactie in je lichaam. Voel waar je in je lijf deze emotie kunt voelen. Je kunt het bijvoorbeeld ervaren als een spanning, een verkramping, onrust, een zwaar of donker gevoel.
Deze sensatie voelt onprettig, waardoor je normaal gesproken iets doet om dit gevoel te laten verdwijnen. Je zoekt bijvoorbeeld afleiding door op je telefoon een spelletje te spelen, snauwt je partner zomaar af of eet tegen beter weten in, in één keer die hele reep Tony Chocolonely op. 
Het is menselijk om onprettige gevoelens te willen vermijden, maar de oplossing zit hem in het opzoeken en observeren ervan, waardoor het zich van jou loslaat. 
Stel, je voelt angst. Je ervaart een zware steen in je buik, je ademhaling schiet omhoog, je spieren zijn gespannen. Breng je aandacht naar het centrum van dit gevoel, naar die zware steen in je buik, leg je handen op je buik en blijf er met je aandacht bij. 
Voel wat er gebeurt en merk op dat gewoon een lichaamssensatie is. Zeg tegen jezelf: ‘Oké, ik voel angst.’ Het gevoel dat je je naar voelt en het weg moet maakt dan plaats voor: ‘Zo voelt angst in mijn lichaam. Punt.’
Dit doe je niet één keer. Dit is een nieuwe manier van omgaan met onprettige gevoelens en doorloop je keer op keer.

Benodigde tijd: 15 minuten.

De oefening in 5 stappen op een rijtje:

  1. Zorg eerst dat je ontspant.

    Je kunt hiervoor de gratis meditatie/audio aanvragen.

  2. Zoek het onprettige gevoel op.

    Denk terug aan de situatie waarin de emotie opspeelde. Voel in je lichaam waar je een reactie voelt. Leg je handen op dat gedeelte van je lichaam waar je de sensatie voelt.

  3. Observeer het gevoel zonder er iets aan te willen veranderen. 

    Veroordeel het niet. Focus je op de lichaamssensatie die het oproept.

  4. Accepteer het gevoel als zijnde jouw pijn.

    Iets in jou is geraakt en wil gezien of gehoord worden. Redeneer het niet weg, maar laat het er zijn. 

  5. Ontspan je lichaam, laat het gevoel toe en blijf er met je aandacht bij.

    Je zult merken dat het gevoel binnen een paar minuten haar kracht verliest en plaats maakt voor een ander gevoel, bijvoorbeeld innerlijke rust.

Oefening baart kunst

Hoe vaker je dit doet, hoe makkelijker het wordt en je zult steeds meer innerlijke rust ervaren doordat het onprettige gevoel en het verleden jou loslaat. Het zet zich niet meer vast in je lichaam.
Heb je deze oefening een keer gedaan en merk je dat het gevoel te groot of te eng is om toe te laten? Doe het dan in kleine stapjes of zoek begeleiding bij mij of iemand anders. Zeker bij grotere trauma’s of diepere pijn is begeleiding aan te bevelen.

Via onderstaand contactformulier kun je de bijbehorende meditatie aanvragen.

Je naam



Ik ontvang graag de maandelijkse nieuwsbrief